Ogólne informacje
Kompleks niższości to złożony stan psychiczny i emocjonalny, który powoduje, że dana osoba czuje się pod pewnymi względami gorsza od innych. To uczucie, które zazwyczaj kształtuje się już w dzieciństwie, prowadzi do poczucia niedoskonałości w różnych dziedzinach, takich jak status społeczny, wygląd fizyczny czy poziom wykształcenia. Uczucia te podważają pewność siebie danej osoby i uniemożliwiają jej rozwijanie prawdziwego potencjału.
Kompleks to garb na plecach człowieka. Nie pozwala mu on iść, posuwać się naprzód ani wznieść się wyżej. Człowiek musi bowiem dźwigać ciężar swojego kompleksu zamiast zmierzać ku celowi. Ten garb utrudnia mu postęp, osiągnięcie celów i swobodne poruszanie się. Osoby dotknięte kompleksami nieustannie odczuwają potrzebę udowadniania swojej wartości innym. Ich zdaniem tylko w ten sposób mogą zyskać akceptację. Jednak ten wysiłek wyczerpuje energię człowieka i uniemożliwia mu skupienie się na większych celach.
Większość kompleksów niższości kształtuje się w okresie dzieciństwa. Brak wsparcia ze strony rodziców i otoczenia oraz używanie negatywnego języka mogą przyczynić się do powstania tego kompleksu. Dzieci, internalizując usłyszane negatywne stwierdzenia (na przykład: „Jesteś głupi”, „Jesteś idiotą”, „Masz odstające uszy”), mogą stracić pewność siebie i przenieść to uczucie w dorosłe życie. Aby zapobiec powstaniu kompleksu niższości, należy wspierać rozwój poczucia własnej wartości już od dzieciństwa. Rozmawiając z dziećmi, mając na uwadze potencjalny kompleks niższości, który może pojawić się w późniejszym wieku, powinniśmy używać słów pełnych wsparcia, pozytywnych i pełnych miłości.
Terapia rozpocznie się dopiero wtedy, gdy osoba uświadomi sobie, że cierpi na kompleks niższości; dopóki nie zaakceptuje swojej sytuacji, nie będzie można znaleźć rozwiązania. Następnie, dzięki terapii, ćwiczeniom wzmacniającym pewność siebie oraz rozwijaniu samoświadomości, osoba ta zacznie odkrywać swój potencjał, nie porównując się z innymi. Osoba ta znajduje rozwiązanie swoich problemów, akceptując fakt, że nikt nie jest idealny i że każdy ma swoje zalety i wady. Skupianie się na zaletach zamiast na wadach oraz ich podkreślanie i rozwijanie będzie miało pozytywny wpływ na rozwiązanie problemu.
W trakcie terapii osoba powinna wyznaczać sobie małe cele i po osiągnięciu każdego z nich nieco wzmacniać swoją pewność siebie. Wraz ze wzrostem pewności siebie znikną porównania, które powodują kompleks niższości. Pewność siebie i kompleks nie mogą współistnieć. W trakcie terapii ważne jest wsparcie rodziny i otoczenia. Przyjaciele, rodzina i otoczenie powinni zachowywać się w sposób sprzyjający rozwojowi psychicznemu danej osoby. W niektórych przypadkach konieczne może być podjęcie terapii psychologicznej pod nadzorem specjalisty.