ทั่วไป
ปัญหาใหญ่ที่สุดของมนุษย์ไม่ใช่การขาดความรู้ แต่วิธีคิดของพวกเขา ลองพิจารณาดู: มีสองคนที่ต่างกันกำลังมองสถานการณ์เดียวกัน คนหนึ่งเห็นเป็นอุปสรรค ส่วนอีกคนเห็นเป็นโอกาส พวกเขาได้ยินประโยคเดียวกัน คนหนึ่งยอมแพ้ ส่วนอีกคนกลับมีแรงบันดาลใจและลงมือทำ โลกภายนอกนั้นเหมือนกัน แต่โลกภายในของพวกเขากลับต่างกัน และเมื่อโลกภายในเปลี่ยนแปลง การตัดสินใจก็เปลี่ยนแปลงตามไปด้วย
ผมได้คิดทบทวนเกี่ยวกับจิตใจมนุษย์มาประมาณ 40 ปีแล้ว ตลอด 40 ปีนี้ ผมได้พัฒนากรอบความคิดต่าง ๆ ขึ้นมา ผมนำกรอบความคิดเหล่านี้มาทดลองใช้ในชีวิตของตัวเอง และแบ่งปันกรอบความคิดที่ประสบความสำเร็จให้กับเพื่อน ๆ คนรอบข้าง และผู้อื่น ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ผมได้ตีพิมพ์ผลงานบางส่วนในรูปแบบหนังสือ และยังได้จดทะเบียนผลงานบางส่วนเป็นทรัพย์สินทางปัญญาด้วย และที่ใจกลางของงานทั้งหมดนี้ แท้จริงแล้วมีคำถามเพียงข้อเดียว: คนสามารถเปลี่ยนวิธีคิดของตนเองอย่างมีสติได้หรือไม่ หรือสามารถปรับเปลี่ยนโปรแกรมในจิตใต้สำนึกได้หรือไม่? หากพวกเขาสามารถทำสิ่งนี้ได้ การตัดสินใจของพวกเขาจะเปลี่ยนไปหรือไม่? ชีวิตของพวกเขาจะเปลี่ยนไปหรือไม่?
ผมกำลังใช้ศักยภาพของตัวเองอย่างเต็มที่แล้วหรือยัง?
บางทีเราอาจได้ถามคำถามที่ผิดมาตลอดชีวิต: ‘ฉันจะเพิ่มศักยภาพของตัวเองได้อย่างไร?’ แต่คำถามที่ถูกต้องอาจคือ: ‘ฉันกำลังใช้ศักยภาพของตัวเองอย่างเต็มที่แล้วหรือยัง?’ ทั้งสองคำถามนี้ไม่เหมือนกัน ลองคิดดู: เราทุกคนมีเวลาเท่ากัน เราทุกคนมี 24 ชั่วโมงในหนึ่งวัน แต่บางคนกลับสามารถสร้างผลลัพธ์ที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงภายใน 24 ชั่วโมงเดียวกันนั้นได้ ทำไม?
เราผู้มนุษย์ใช้ชีวิตทั้งชีวิตเพื่อพัฒนาสมองของเรา เราอ่านหนังสือมากขึ้นและศึกษาต่อ เรารวบรวมความรู้มากขึ้น แต่กลับแทบไม่เคยถามตัวเองถึงคำถามที่สำคัญกว่ามาก นั่นคือ ระบบที่ใช้ความรู้นี้ทำงานได้อย่างถูกต้องหรือไม่? หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง หากเราต้องการอะไรสักอย่าง เราสามารถค้นหาข้อมูลที่ถูกต้องจากระบบนั้นได้หรือไม่ หรือข้อมูลนั้นจะส่งมาถึงเราโดยอัตโนมัติ?
ลองจินตนาการถึงห้องสมุดแห่งหนึ่ง ในห้องสมุดนั้นมีหนังสืออยู่ และดูเหมือนว่าคุณสามารถหาหนังสือที่ต้องการได้ทันที ทุกอย่างจัดวางอยู่ในที่ที่เหมาะสม และผู้ที่จัดระเบียบมันก็สามารถหาสิ่งที่ต้องการได้ทันที คุณอาจซื้อคอมพิวเตอร์ที่ทรงพลังที่สุดในโลกมา แต่หากติดตั้งซอฟต์แวร์ผิด คุณก็จะไม่มีวันได้เห็นพลังที่แท้จริงของคอมพิวเตอร์นั้น จิตใจมนุษย์ก็คล้ายๆ กันอยู่บ้าง ผมไม่เคยเชื่อว่าสมองของเราอ่อนแอ
นิสัยการคิดแบบอัตโนมัติ
คนมักทำผิดซ้ำๆ ไม่ใช่เพราะขาดความรู้ แต่เพราะรูปแบบความคิดอัตโนมัติที่ติดเป็นนิสัย เมื่อพวกเขาประสบกับความล้มเหลว ความคิดเดียวกันก็ผุดขึ้นในหัวทันทีว่า‘ฉันทำไม่ได้’เมื่อมีโอกาส ความคิดเดียวกันก็ผุดขึ้นในหัวว่า‘ถ้าฉันล้มเหลวแล้วจะอย่างไร?’เมื่อพวกเขาพบคนใหม่ ความคิดเดียวกันก็ผุดขึ้นในหัวทันที:‘ไม่รู้ว่าเขาจะรับฉันหรือไม่?’สังเกตว่าสถานการณ์เปลี่ยนไปอย่างไร แต่ปฏิกิริยาของจิตใจยังคงเหมือนเดิม เรากำลังคิดอย่างอิสระจริงหรือไม่? หรือว่าส่วนใหญ่แล้ว เรากำลังเพียงแต่เล่นซ้ำรูปแบบความคิดที่เราได้ทำซ้ำมาหลายครั้งแล้ว? หรือว่าเรากำลังกระทำภายใต้อิทธิพลของโปรแกรมที่ถูกฝังอยู่ในสมองของเรา?
บางทีสิ่งที่เราจำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงจริงๆ ก็คือรูปแบบการคิดที่สมองของเราทำซ้ำไปซ้ำมาโดยอัตโนมัติ เพราะคนเราไม่ได้ใช้ชีวิตแบบเดิมๆ เพียงเพราะไม่สามารถตัดสินใจเรื่องใหม่ๆ ได้ แต่พวกเขาใช้ชีวิตแบบเดิมๆ เพราะพยายามตัดสินใจเรื่องใหม่ๆ ด้วยรูปแบบการคิดแบบเดิม นี่คือจุดแตกต่างที่สำคัญมาก ผมไม่เคยเชื่อในคำกล่าวอ้างว่าสมองมนุษย์สามารถใช้ศักยภาพได้มากกว่านี้ จุดสนใจของผมนั้นแตกต่างออกไปโดยสิ้นเชิง: ‘คนเราสามารถเรียนรู้ที่จะใช้ศักยภาพทางจิตที่ตนมีอยู่ได้อย่างมีสติมากขึ้นหรือไม่?’ พลังนั้นอยู่ภายในตัวเรา สิ่งสำคัญคือการใช้พลังนั้นอย่างถูกต้อง ไม่ใช่แรงบันดาลใจที่มาแบบฉับพลันที่เปลี่ยนชีวิตเรา แต่เป็นรูปแบบความคิดที่เราทำซ้ำทุกวัน