رها کردن پاسخهای خودکار ذهن
بزرگترین مشکل بشریت کمبود اطلاعات نیست، بلکه طرز فکر اوست. این را در نظر بگیرید: دو نفر مختلف به یک رویداد نگاه میکنند. یکی مانع را میبیند و دیگری فرصتی را. آنها یک جمله یکسان میشنوند. یکی تسلیم میشود، دیگری انگیزه میگیرد و اقدام میکند. دنیای بیرونی یکسان است، اما دنیای درونی آنها متفاوت است. و وقتی دنیای درونی تغییر میکند، تصمیمات گرفته شده نیز تغییر میکند.
من حدود ۴۰ سال است که در مورد ذهن انسان فکر میکنم. ۴۰ سال است که مشغول توسعه چارچوبهای ذهنی مختلف هستم. آنها را در زندگی خودم آزمایش میکنم و چارچوبهای موفق را با دوستانم، محیط اطرافم و افراد دیگر به اشتراک میگذارم. در طول این سالها، برخی از این مطالعات را به صورت کتاب منتشر کردهام. برخی را نیز به عنوان مالکیت معنوی ثبت کردهام. و در قلب همه این کارها در واقع یک سوال واحد وجود داشت: آیا یک فرد میتواند آگاهانه طرز فکر خود را تغییر دهد یا برنامهریزی ناخودآگاه خود را تغییر دهد؟ اگر بتواند، آیا تصمیماتش تغییر خواهد کرد؟ آیا زندگیاش تغییر خواهد کرد؟
آیا واقعاً از پتانسیل خودم استفاده میکنم؟
شاید ما تمام عمرمان سوال اشتباهی پرسیدهایم: «چطور میتوانم پتانسیل خود را افزایش دهم؟» در حالی که شاید سوال درست این بوده است: «آیا واقعاً از پتانسیل خود استفاده میکنم؟» این دو با هم فرق دارند. این را در نظر بگیرید: همه ما به یک اندازه زمان داریم. همه ما در یک روز ۲۴ ساعت وقت داریم. اما برخی افراد میتوانند در همان ۲۴ ساعت نتایج کاملاً متفاوتی کسب کنند. چرا؟
ما انسانها زندگی خود را صرف تلاش برای بهبود مغزمان میکنیم. کتابهای بیشتری میخوانیم، آموزش بیشتری میبینم و اطلاعات بیشتری جمعآوری میکنیم، اما تقریباً هرگز از خود سوال بسیار مهمتری نمیپرسیم: آیا سیستمی که از این اطلاعات استفاده میکند واقعاً به درستی کار میکند؟ به عبارت دیگر، اگر به چیزی نیاز داشته باشیم، آیا میتوانیم اطلاعات صحیح را از آن استخراج کنیم یا آن اطلاعات به طور خودکار در مقابل ما ظاهر میشوند؟
یک کتابخانه را تصور کنید. کتاب دارد و میتوانید کتاب مورد نظرتان را فوراً پیدا کنید. همه چیز سر جای خودش است و کسی که آن را مرتب میکند میتواند فوراً آنچه را که نیاز دارد پیدا کند. میتوانید قدرتمندترین کامپیوتر دنیا را بخرید، اما اگر نرمافزار اشتباهی نصب کنید، هرگز قدرت واقعی آن را نخواهید دید. ذهن انسان هم تا حدودی شبیه به این است. من هرگز باور نداشتهام که مغز ما ضعیف است.
عادات تفکر خودکار
مردم اغلب اشتباهات یکسانی را نه به دلیل کمبود اطلاعات، بلکه به دلیل عادات تفکر خودکار تکرار میکنند. آنها یک شکست را تجربه میکنند و بلافاصله همان جمله میآید: "من نمیتوانم این کار را انجام دهم." فرصتی پیش میآید و همان جمله میآید: "اگر شکست بخورم چه؟" آنها با فرد جدیدی آشنا میشوند و همان جمله میآید: "آیا آنها مرا میپذیرند؟" توجه کنید که رویدادها تغییر میکنند، اما پاسخ ذهن یکسان باقی میماند. آیا ما واقعاً آزادانه فکر میکنیم؟ یا اغلب الگوهای فکری را تجربه میکنیم که قبلاً بارها و بارها تکرار شدهاند؟ یا تحت تأثیر برنامههایی که در مغز ما کاشته شدهاند عمل میکنیم؟
شاید چیزی که واقعاً باید تغییر دهیم، الگوهای فکری است که مغز ما به طور خودکار تکرار میکند. زیرا مردم اغلب به این دلیل که نمیتوانند تصمیمات جدیدی بگیرند، زندگی یکسانی ندارند؛ آنها به این دلیل که سعی میکنند با استفاده از الگوهای فکری قدیمی تصمیمات جدیدی بگیرند، زندگی یکسانی دارند. در اینجا یک تمایز اساسی وجود دارد. من هرگز ادعاهایی مبنی بر اینکه مغز انسان میتواند بخش بیشتری از ظرفیت خود را به کار گیرد، دنبال نکردهام. علاقه من چیزی کاملاً متفاوت بود: "آیا انسانها میتوانند یاد بگیرند که از پتانسیل ذهنی موجود خود آگاهانهتر استفاده کنند؟" این قدرت در درون ماست. نکته مهم استفاده صحیح از این قدرت است. چیزهایی که زندگی ما را تغییر میدهند، انفجارهای ناگهانی الهام نیستند؛ آنها الگوهای فکری هستند که هر روز تکرار میکنیم.

